In tegenstelling tot windmolens van maximaal zo’n 20-30 meter hoogte, zijn de nieuwe windturbines van een heel ander kaliber. Moderne windturbines bereiken tiphoogten tot maar liefst 260 meter hoogte en zijn daarmee meer dan prominent aanwezig in het landschap. Waar voorheen de toerist het prachtige Nederlandse, gebalanceerde landschap kwam bewonderen met haar klassieke windmolens, zo is diezelfde toerist niet te porren om te komen kijken naar een horizon met tientallen,  soms wel honderden moderne windturbines. Dit boek begint met een stukje oer-Hollandse geschiedenis van de windmolen en gaat dan snel over naar de ontwikkeling van de eerste windturbines, machines die louter bedoeld zijn om energie op te wekken. Naast de ontwikkeling en het gebruik van deze technologie, wordt ingegaan op het waarom van de energie-transitie. Die is in belangrijke mate een opmaat geworden voor de opkomst van allerlei financiële markten, met name rond CO2. Om de achtergrond van de hele energietransitie — waar de excessieve toename van de bouw van windturbineparken een belangrijk onderdeel van is — te kunnen begrijpen, informeer ik u eerst uitgebreid over het gevoerde beleid en de motivatie daarvan. Ik besteed in dit boek veel aandacht aan de schadelijke gevolgen voor mens en natuur, veroorzaakt door zowel de bouw, de installatie en het gebruik, als de verwijdering van windturbines. Al deze schadelijke effecten, naast de gevaren die optreden tijdens het gebruik, worden met praktijkvoorbeelden toegelicht. Bewust gebruik ik in dit boek niet het op grote schaal misbruikte woord ‘duurzaam’. De reden waarom wordt vanzelf duidelijk tijdens het lezen. Tot slot bespreek ik aan de hand van praktijkvoorbeelden ook wat het klimaatbeleid precies betekent voor uw portemonnee. Een boek over de impact van grootschalige energieopwekking met windturbines komt geen moment te vroeg. Aangezien de overheidsplannen voor de energie-transitie verregaande veranderingen voor het landschap en de samenleving zullen inhouden, werd het hoog tijd om het publiek te informeren over de achtergronden van de energietransitie, een transitie die in Nederland hoofdzakelijk is gericht op windenergie, zowel op land als op zee. De berichtgeving daarover via onze publieke omroepen en reguliere kranten, is de laatste decennia steeds eenzijdiger en incompleter geworden. Het is daarom heel goed mogelijk dat u na het lezen van dit boek wellicht anders zult aankijken tegen de energietransitie in het algemeen, en windturbines in het bijzonder. Mijn advies is om na het lezen zélf verder op onderzoek te gaan, naar onderwerpen die uw interesse hebben gewekt, maar vooral naar die onderwerpen waarbij u twijfelt of de door mij gepresenteerde informatie wel of niet klopt. Om u daarbij te helpen heb ik aan het eind van elk hoofdstuk een aantal referenties opgenomen. Die lijst is, gezien de enormiteit van het onderwerp, uiteraard niet compleet. Met de zoektermen in dit boek kunt u echter uitstekend aan de slag. Hopelijk bent u het, na het lezen van dit boek, met mij eens dat het van het grootste belang is dat de informatie in dit boek wijdverspreid wordt. De schade aan het milieu — flora en fauna — zal, naarmate de plannen voor windenergie richting 2050 verder worden gerealiseerd, immers exponentieel gaan toenemen. Het delen van informatie over de negatieve aspecten van deze windhandel in energie is van cruciaal belang. Alleen gezamenlijk kunnen we terugkeren van de ingeslagen, doodlopende weg. ‍ Inhoudsopgave Voorwoord | Coen Vermeeren Inleiding Hoofdstuk 1: Historie van de windmolen Toepassingen van wind- en watermolens De nieuwe industriële revolutie Hoofdstuk 2: De windturbine voor het opwekken van energie Het werkingsprincipe van de windturbine De opbouw van de windturbine De rotorbladen De fundering van windturbines Heien in de zeebodem Grondstoffen en delving Hoofdstuk 3: Het klimaatbeleid en de gevolgen voor de samenleving Agenda 21 Agenda 2030 De Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties Europese Green Deal Het Nederlandse klimaatbeleid Regionale Energie Strategie Hoeveel windturbines hebben we eigenlijk nodig? Oudeschip, Oost-Groningen De gevolgen van het Nederlandse klimaatbeleid Hoofdstuk 4: Klimaatverandering? Code rood voor het klimaat Al Gore CO2 en het klimaat Het IPCC De logica Hoofdstuk 5: De economische aspecten De kosten voor bouw, installatie en exploitatie van windturbines Exploitatie De systeemkosten Onvoorziene kosten Energieopbrengsten en subsidiëring Afnemende windsterkte Bijdrage aan de economische groei Investeerders in windparken Carbon credits Inzicht in klimaatuitgaven Impact van windenergie op het elektriciteitsnet De betrouwbaarheid van het huidige netwerk Wat betekent dit allemaal voor uw portemonnee Hoofdstuk 6: De gevolgen van windturbines voor mens en natuur De schade aan bossen Vogels, vleermuizen en insecten Effecten op vogels Effect op vleermuizen Maatregelen ten behoeve van de populaties Effecten op insecten De Noordzee: van natuur naar industrieel windturbineveld Impact op bultrugwalvissen aan de Amerikaanse Oostkust Verstoringen door bekabeling op de zeebodem Weers- en klimaatbeïnvloeding door windturbines Akoestische vervuiling Slagschaduw Waardedaling van woningen SF6 voor elektrische isolatie Bisfenol-A Andere risico’s rond windturbines De gevolgen van achterstallig onderhoud in beeld Gebruik en lekkage van synthetische olie Windturbineafval Strijdende belangen Dankwoord Verklarende woordenlijst Meer lezen Foto’s