Categorie: Oorlogsboeken

De kunst van het oorlogvoeren van Sunzi, oftewel meester Sun, is een van de bekendste werken uit de Chinese schriftelijke traditie en een van de weinige klassieke traktaten over oorlogvoering in de wereldliteratuur. De 2500 jaar oude tekst heeft nog altijd zijn relevantie niet verloren, en dat is onder meer te danken aan het feit dat meester Sun zich niet zozeer bezighoudt met technische zaken als de opleiding of organisatie van een leger. Hij neemt een hoger, conceptueel standpunt in, dat van de strategieën en tactieken. Het uitgangspunt van zijn betoog is zelfs dat fysieke oorlog in feite zo lang mogelijk vermeden moet worden, alleen al om verspilling van kracht, mensen en middelen tegen te gaan. Er zit een taoïstische, door de natuur ingegeven kant aan die instelling, evenals aan de afwezigheid van een beroep op de confucianistische deugd of de heroïek van het slagveld. Sunzi’s De kunst van het oorlogvoeren is een klassieker geworden die overleeft in breed toepasbare citaten als ‘ken de ander, ken uzelf’, zelfs buiten het militaire veld, gezien de wildgroei aan titels als ‘Sunzi’s krijgskunst voor managers’. Met deze eerste Nederlandse vertaling uit het Chinees keren we echter terug naar de literair-filosofische bron.

Het verhaal in De omvang van de wereld wordt verteld door vier personages (stemmen). Als eerste is daar een 77-jarige zieke industrieel, om wie alles draait, die zijn leven overziet aan de hand van vervagende herinneringen. Als jongeman heeft hij een kind verwekt bij een meisje dat in een fabriek van de familie werkte. Dat kind, een dochter, is de tweede stem. Op latere leeftijd wordt ze door haar vader in dienst genomen met de bedoeling hem op te volgen. De industrieel woont in een appartement in Lissabon, met uitzicht op de Taag, in het gezelschap van een jongere dame afkomstig uit zijn geboortedorp (de derde stem) die samen met haar minnaar, een advocaat (de vierde stem), zijn bezittingen probeert weg te sluizen. Hoe dat afloopt, is niet van belang: wat telt zijn de met elkaar vervlochten levens van de vier personages, die afwisselend het woord nemen in negentien hoofdstukken, waar seks als een rode draad doorheen loopt. Afgezien van de oorlog komen alle hoofdthema’s van Lobo Antunes in deze terugblik met autobiografische elementen aan de orde: de kinderjaren, het dorp en de stad, het geheugen, de eenzaamheid, tekortkomingen en een onoverbrugbare afstand. Het verhaal is zeer beeldend en zit vol humor. Met dit boek heeft Lobo Antunes zijn gigantische oeuvre waardig afgesloten.