In Kwantumfysica, licht, tijd en ruimte neemt Paul van Leeuwen ons mee naar de fundamentele vraagstukken van onze werkelijkheid. We denken allemaal instinctief te weten wat tijd is, maar zodra we het proberen uit te leggen, stuiten we op een mysterie. We ervaren tijd als verandering die altijd één richting op lijkt te gaan: van verleden naar toekomst. Toch leert de klassieke natuurkunde ons iets heel anders; in bewegingsvergelijkingen heeft tijd geen richting en kunnen processen zonder problemen worden omgekeerd. Dit boekje duikt in die fascinerende tegenstelling tussen onze menselijke ervaring en de wetten van de fysica.

Naast de tijd wordt ook het fenomeen licht onder de loep genomen. Is het een stroom van kleine deeltjes, zoals Newton dacht, of toch een golfbeweging, zoals zijn tijdgenoot Huygens stelde? De wetenschappelijke zoektocht die volgde – van Maxwells elektromagnetische golven tot Einsteins introductie van het foton – heeft geleid tot een beeld dat nog altijd moeilijk te bevatten is. Einstein liet bovendien zien dat de constante snelheid van het licht onze waarneming van tijd en ruimte ingrijpend verandert, waardoor deze elementen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Dit deel uit de ‘Gulden Ratio Reeks’ legt deze complexe verbanden helder uit en plaatst ze onder een vergrootglas. De reeks, uitgegeven door Obelisk Boeken, is bedoeld voor lezers met een oprechte nieuwsgierigheid naar uiteenlopende onderwerpen, van kosmos en wetenschap tot filosofie en esoterie. Het is een toegankelijke gids voor iedereen die dieper wil graven in de mysteries van de schepping en de cosmogeometrie.

Inhoud

Inleiding
Leeswijzer

1. Wat is licht?
1.1 Een tijdlijn van licht
1.2 Principe van Fermat
1.3 De proef van Young
1.4 Licht als elektromagnetisch golfverschijnsel
1.5 Het krachtveld, een gereïficeerd abstract concept
1.6 De Ether
1.7 Licht als deeltjes
1.8 Licht en tijd
1.9 Ordening van de tijd –TT, OTT, OVT en VVT
1.10 Wat hebben we geleerd in dit hoofdstuk

2. Filosofen en fysici over tijd en ruimte
Heraclitus van Ephesus (ca. 540-480 v.Chr.)
Parmenides en Zeno van Elea (ca. 515 -450 v.Chr., 495-430 v.Chr.)
Aristoteles (384-322 v.Chr.)
Plato (427-347 v. Chr.) en Plotinus (204-270)
Augustinus (354-430)
Spinoza (1632-1677)
Newton (1643-1727)
Leibniz (1646-1716)
Kant (1724-1804)
Clausius (1822-188)
Mach (1838-1916)
Husserl (1859-1938)
Heidegger (1889-1976)
Whitehead (1861-1947)
Einstein (1879-1955) en Minkowski (1864-1909)
Barbour (1937)
Bohm (1917-1992)
Davies (1946)
De Rovelli (1956)
Wat hebben we geleerd in dit hoofdstuk

3. De pijl van de tijd
3.1 Entropie en tijd
3.2 Entropie en informatie3.3 De kwantum oorsprong van historie
3.4 Wat hebben we geleerd in dit hoofdstuk

4. De kwantum oorsprong van historie
4.1 Julian Barbour – The End of Time
4.2 Carlo Rovelli – The Order of Time
4.3 David Bohm: Het kosmisch hologram
4.4 Overeenkomsten en verschillen tussen de drie visies − multiversa?
4.5 Wat hebben we geleerd in dit hoofdstuk

5. Licht en tijd, een onderlinge samenhang gezocht
5.1 Presentiment experimenten
5.2 De kwantumgolf en de tijd
5.3 Multiversa, tijd, herinneringen
5.4 Licht en tijd − mijn persoonlijke visie
5.5 De grote denkers en hun visies samengevat
5.6 Kruisende wereldlijnen
5.7 Het foton, de ruimte en de tijd
5.8 Wat hebben we geleerd in dit hoofdstuk

6. Is onze werkelijkheid een mathematische constructie?
6.1 1905 – het einde van het biljartbal universum van Newton
6.2 Geen illusie?
6.3 Echt?
6.4 Werkelijkheid als een reflectie van het kosmisch bewustzijn
6.5 Materiële oneindigheden, kan dat?
6.5 De kwantumfysica en het meetprobleem

7. Tijd en anti-tijd
7.1 Wij houden van symmetrie
7.2 Waar is dat anti-universum

73 Noten en internetlinks
75 Literatuur

Appendices
A: Naar Parijs en terug en de klokken
B: Het tijdsverschil tussen de klokken van de raketten
C: De tweelingparadox
D: Verklarende woordenlijst
Paul van Leeuwen