Donkere nacht speelt zich af op een desolaat landgoed, met een verwilderde tuin en een oude vijver waaraan een duister geheim kleeft. Het landhuis lijkt zo weggelopen uit een behekst paleis uit lang vervlogen tijden, maar bevindt zich in werkelijkheid in het Tokio van de late negentiende eeuw. Op een zomeravond wordt Naojirō, een arme jonge man die niemand meer heeft op de hele wereld, vlak voor de poort van het domein aangereden door een voorbijrazende riksja. De bewoners van het landhuis, de beeldschone o-Ran en haar twee bedienden, Sasuke en o-Soyo, een oud echtpaar dat al jarenlang bij haar inwoont, nemen de vreemdeling op en verzorgen hem. Terwijl Naojirō langzaam herstelt, vindt hij binnen het huishouden een plek die het midden houdt tussen die van een gast en die van een werknemer. Maar hoe langer hij blijft, hoe nauwer zijn lot verweven raakt met dat van o-Ran, wier betoverende schoonheid een diep geschonden ziel verhult. Met haar subtiele psychologische observaties schetst Ichiyo Higuchi een wereld waarin achter de schijnbare rust diepe eenzaamheid en verborgen verlangens schuilgaan. De beklemmende sfeer en de tragische ondertoon geven het verhaal de allure van een donkere legende, terwijl de personages onmiskenbaar menselijk blijven. Donkere nacht toont Higuchi’s bijzondere vermogen om met weinig woorden een wereld vol spanning en emotionele diepgang op te roepen. Ichiyo Higuchi schreef Donkere nacht in 1894, kort voordat haar literaire carrière een hoge vlucht zou nemen. Het werk verscheen in drie afleveringen in het pas opgerichte literaire tijdschrift Bungakkai. Ichiyo Higuchi (1872–1896) was een Japanse schrijfster uit de Meiji-periode en geldt als een van de belangrijkste auteurs van de moderne Japanse literatuur. Ze werd geboren als Natsuko Higuchi in een familie die kort daarvoor nog tot de lagere samoeraiklasse had behoord. Al op jonge leeftijd verdiepte ze zich in de klassieke Japanse en Chinese literatuur. Vanaf haar veertiende studeerde ze waka-poëzie aan de gerenommeerde poëzieschool van Utako Nakajima, waar ze een verfijnde stijl ontwikkelde die later duidelijk in haar proza zou doorklinken. Na de dood van haar vader kwam Higuchi in financiële moeilijkheden en moest ze haar moeder en jongere zus onderhouden. De vele verhuizingen naar steeds armere buurten van Tokio brachten haar in contact met de verschoppelingen van de samenleving, die een centrale plaats zouden innemen in haar werk. Na haar literaire debuut in 1892 schreef ze in vier jaar tijd een indrukwekkend oeuvre van eenentwintig kortverhalen, duizenden gedichten, essays en een omvangrijk dagboek. Met grote psychologische fijngevoeligheid en stilistische rijkdom beschreef ze de persoonlijke tragedies van vrouwen en verweesde kinderen, tegen de achtergrond van de ingrijpende maatschappelijke veranderingen in Japan. Haar werk bezorgde haar al snel grote bekendheid: schrijvers, dichters, bewonderaars en uitgevers kwamen bij haar thuis om haar advies vragen. Op het hoogtepunt van haar literaire succes overleed ze aan tuberculose, amper vierentwintig jaar oud.